Rubriek Goes Gezien: Een coole column?

In het laatste nummer van Goes (voorheen Samenspel) gaat de gemeente in op hittestress en het voorkomen daarvan. Er wordt ook melding gemaakt van een met Europees geld bekostigd proefproject, waarbij op drie plekken geëxperimenteerd gaat worden met het koeler maken van de versteende omgeving. Die drie plekken zijn de Zusterstraat bij de twee Maria Magdalenakerken, het Bastion (‘zijstraat’ van de Mattheus Smallegangesbuurt) en de directe omgeving van het Stadskantoor. Dit project wordt in het blad wel kort genoemd, maar zonder naam. Op de gemeentewebsite heb ik die voor u opgezocht: Cool Neighbourhoods. 

Door Arend van der Wel

Laat je die naam via een link naar meer informatie digitaal vertalen, dan krijg je Leuke Buurten, waarmee het direct een wel erg breed project wordt. Maar nee, woordspelerij – het gaat echt om hittestress, al zie je eerst enorme geldbedragen voordat je daar iets over kunt lezen; het is de Europese projectwebsite, niet echt geschikt voor leken zoals u en ik. We zien daar ook in grote letters een tijdlijn: 2024-2027. Bijna klaar dus, dat project. Maar terug op de gemeentewebsite lezen we alleen over ‘bijvoorbeeld’ bomen planten, schaduwzeilen ophangen en waterpartijen aanleggen, en over meedenken.

De laatste van de drie hierboven genoemde maatregelen draait om water. En nu begrijpt u ook de foto van de fonteintjes op het Bleekveld. Zou er bij de kerken ook zoiets komen? Aan het ongelijkvloerse Bastion ligt al een fraaie vijver, die volgens mij redelijk goed functioneert; dat biedt wellicht mogelijkheden. Wat niet goed functioneert, is de waterpartij bij de zuidingang van het Stadskantoor; die is óf vies óf kurkdroog. Dat wordt dus vast allemaal meegenomen in het project. Water is trouwens zowel een kans als een knelpunt bij het streven naar verkoeling en vergroening. We kampen in Nederland sinds medio juli met een officieel watertekort, dus dan laat je het water natuurlijk niet oeverloos stromen. Het water op de foto zal ongetwijfeld circuleren en niet verspild worden, maar hoe zit het dan op een gegeven moment weer met de waterkwaliteit en de hygiëne voor de spetterende kindertjes?

Waar blijft de historie? Komt-ie! Oud-archivaris Allie Barth vertelde mij op een zonovergoten terras een sterk verhaal. Maar het is waar gebeurd, want het komt uit de Voorbodenboeken van 1492. Dat zijn juridische registers vol verordeningen en vonnissen, opgetekend door de voorbode of stadsbode, toen een officiële functionaris. De zomer van 1492 was lang, heet en droog, en dat leverde hittestress op, al gebruikte de voorbode dit woord niet. Het leek wel een geheimzinnige ziekte met symptomen als hoofdpijn en waanzin. In juli kregen twee vrouwen slaande ruzie en de baljuw, de hoogste ordehandhaver, moest erbij komen. Grietken Cornelisdochter - de andere vrouw is naamloos gebleven - schreeuwde tegen de baljuw: ‘Neemt ghij het voor die hoere op? Tsa, dat en sal wel, daar ghij se wel twintich keer genaeijt hebt.’ De baljuw sleepte de vrouw mee naar de gevangenis in de stadhuistoren. 

De rechtspraak vond de volgende dag al plaats en de vrouw mocht haar zienswijze vertolken. Omdat ze nog kwaad was, deed ze dat in de deftige stadhuiszaal in dezelfde woorden, met besmuikt gelach van de rechtsprekers als gevolg. Als straf moest Grietken met een brandende waskaars meelopen in de eerstvolgende processie, dan was wel duidelijk genoeg dat zij wat op haar kerfstok had. Bij de baljuw hoefde zij zich niet te verontschuldigen.