Bermen weer strak langs de weg: maaiseizoen van start

Borsele - Langs de Zeeuwse wegen zijn de maaiwerkzaamheden weer in volle gang. Waterschap Scheldestromen en de Provincie Zeeland beheren samen grote oppervlakken bermen en groenstroken, die niet alleen belangrijk zijn voor verkeersveiligheid, maar ook steeds meer een rol spelen in de natuur.

Het maaien zorgt ervoor dat weggebruikers goed zicht houden op de weg en elkaar, en dat bermen vrij blijven om in noodsituaties veilig uit te kunnen wijken. Vooral bij kruispunten, bochten en drukke doorgaande wegen wordt daarom strak en regelmatig gemaaid. Tegelijkertijd is er steeds meer aandacht voor de natuur in de bermen zelf.

De Provincie Zeeland beheert alleen al zo’n 500.000 vierkante meter berm. Daarvan wordt ongeveer 60 procent ecologisch beheerd. Dat betekent dat er bewust anders wordt gemaaid: minder vaak, gefaseerd en met het maaisel dat wordt afgevoerd. Zo krijgen kruiden en bloemen meer kans om te groeien, wat weer goed is voor insecten zoals bijen en vlinders.

Bijzonder is de aandacht voor soorten als het oranje zandoogje, een vlinder die juist profiteert van deze aanpak. Uit monitoring blijkt dat deze soort in ecologisch beheerde bermen tot vier keer vaker voorkomt dan in intensief gemaaide bermen. Ook in het algemeen worden meer vlinders en plantensoorten gezien, al zijn de effecten van het ecologisch beheer nog volop in ontwikkeling.

Het maaibeheer gebeurt volgens een gedragscode waarin rekening wordt gehouden met beschermde planten en dieren. Medewerkers worden opgeleid om bermen als het ware met een ‘ecologische bril’ te bekijken: wat groeit er, wat leeft er, en wat kan blijven staan? Zo wordt voorkomen dat waardevolle flora of fauna onnodig wordt verstoord.

Daarbij wordt ook gewerkt volgens richtlijnen zoals het keurmerk Kleurkeur, dat eisen stelt aan gefaseerd maaien, het afvoeren van maaisel en het vermijden van gewasbeschermingsmiddelen. Klepelen – waarbij alles fijn wordt geslagen en blijft liggen – wordt in ecologisch beheerde bermen niet toegepast.

De bekende campagne ‘Maai Minder’ (voorheen Maai Mei Niet) sluit hier deels bij aan, al ligt het in bermbeheer iets genuanceerder. Juist in het voorjaar kan gericht maaien helpen om overtollige voedingsstoffen af te voeren, waardoor bloemen en kruiden meer ruimte krijgen. Een volledige maaistop zou volgens beheerders juist averechts kunnen werken voor de biodiversiteit.

Wat er met het maaisel gebeurt, verschilt per plek. Soms wordt het afgevoerd en verwerkt tot compost, soms wordt het juist laten liggen om de bodem te voeden. Ook worden op sommige locaties poelen aangelegd of stukken berm bewust ongemaaid gelaten, zodat insecten en kleine dieren leefruimte houden.

Het maaiseizoen blijft daarmee een zoektocht naar balans: tussen overzicht en veiligheid aan de ene kant, en een rijker wordende berm vol leven aan de andere.