Rubriek Natuurbelevenis: Vogels herkennen begint bij écht zien

Door Peter Boelee

Als iemand mij iets wil vragen over duiven dan is mijn wedervraag, over welke duif heb je het dan? Want een duif, meeuw, reiger of mees bestaat niet, zo zijn er in Nederland vijf duivensoorten: houtduif, stadsduif of postduif, holenduif, turkse tortel en de zomertortel.

Van de meeuwen zijn de bekendste soorten natuurlijk de zilvermeeuw en de kokmeeuw maar ook kennen we hier de stormmeeuw en de zwartkopmeeuw. En dan nog een paar meeuwensoorten die moeilijker te herkennen zijn en waarvoor je een vogelgids of een ervaren vogelaar nodig hebt. 

In het wetland aan de dijk bij bungalowpark Scheldenoord bevindt zich een kokmeeuwenkolonie waar je met enige moeite en een goede verrekijker de zwartkopmeeuwen tussen de kokmeeuwen kunt vinden.
Ten eerste door zijn karakteristieke geluid (zoek: ‘zwartkopmeeuw’ op de website van Vogelbescherming) maar de zwartkopmeeuw onderscheidt zich ook goed van de kokmeeuw door het ontbreken van zwart op zijn vleugels, de witte rand rond zijn oog en fel rode snavel. Maar ken je hun geluid eenmaal dan kan je ze overal waar je bent in Zeeland horen.

Er zijn hier maar een paar reigersoorten zoals de ons zo bekende blauwe reiger en de tegenwoordig veel voorkomende zilverreigersoorten: de grote zilverreiger en de kleine zilverreiger. De purperreiger zie je hier soms maar elders in Nederland zijn er zelfs broedkolonies van.

En dan de mezen, iedereen kent de koolmees, de pimpelmees en de staartmees. Maar zou je de zwarte mees en de kuifmees herkennen? Ze komen in Zeeland wel voor maar dan vooral in de bossen zoals die van Oranjezon of Clinge.
Dan wil ik als laatste nog de baardmees ofwel het baardmannetje noemen. Wil je die zien dan moet je op zoek naar uitgestrekte rietvelden zoals bijvoorbeeld bij de inlagen van Noord Beveland. Ook bij deze rietvogel is het belangrijk om zijn tinkelgeluidje te herkennen want dan is de kans groter dat je ze ziet. Ga vroeg in de ochtend bij windstil weer op de glooiing van de dijk langs zo’n rietveld zitten en wacht rustig af. Mocht je ze zien dan kan je dag niet meer stuk, zo mooi zijn ze.

Dus in vogelaarswereld moet je niet zeggen: ”ik heb een eend gezien”, want ook bij de eenden zijn er veel soorten. Ik noem de eendensoorten die we hier in midden Zeeland nog wel tegen kunnen komen zoals de wilde eend, de krakeend, de slobeend, de bergeend, de kuifeend, de tafeleend, de zomertaling, de wintertaling. In de winter op zee of op plassen aan de kust kan je pijlstaarteenden, ijseenden, eidereenden, zwarte zee-eenden en brilduikers zien. Het is geen wonder dat er vooral in de winter zoveel vogelaars vanuit België en Duitsland naar hier komen, want onze Delta is bij uitstek geschikt voor overwinterende watervogels.

Je kan al die soorten niet even leren door ze in een boek op te zoeken. Word lid van een plaatselijke vogelwerkgroep en ga zoveel mogelijk mee op excursies. Daarbij is er aandacht voor elke vogel die gezien wordt.

De KNNV Natuurvereniging de Bevelanden organiseert elke eerste zaterdag van de maand een natuurwandeling. De KNNV Natuurvereniging op Walcheren doet dat ook maar dan op elke eerste maandag van de maand. Kijk op hun websites. Want niet alleen vogels komen daar in beeld, maar ook is er aandacht voor planten, paddenstoelen, mossen, vlinders en je kan ook mee met de strandwerkgroep. Je leert de planten en dieren het best herkennen door ze in het veld te zien met daarbij de uitleg van een excursieleider.