Rubriek Goes Gezien: Een sieraad (2) dat hedendaagse architectuur inspireert

Door Arend van der Wel

Vorige keer stonden we stil bij de rijke historie van het fraaie gebouw aan de J.A. van der Goeskade, schuin tegenover de Sint Maartenbrug. Het middelste huis – nummer 73 – is het grootst en oogt ook het meest luxueus. Het staat bekend als ‘de voormalige burgemeesterswoning’. Dat valt na enig historisch onderzoek wel een beetje tegen, want van de dertien burgemeesters die er qua periode hadden kunnen wonen, deden dat er slechts vijf, waarvan drie op persoonlijke titel, toen het nog geen officiële ambtswoning was. Maar áls er al een burgemeester woonde, dan wisten de Goesenaren dat wel. En als je dan langsliep, ging je hand al richting hoofddeksel, want stel je voor dat de vroede vader nét zijn fraaie voordeur uitkwam, op weg naar zijn bestuurswerk in het Stadhuis… 

We kijken nog even beter naar het huis. Hopelijk ziet u het nog een beetje voor u. Anders moet u voor de foto ervan de Bode van twee weken geleden maar even uit de blauwe bak vissen. Of u fietst of wandelt er nog even langs. Dat het gebouw een Rijksmonument is, zal u niet verbazen. Deze bouwstijl wordt wel ‘sober neoclassicisme’ genoemd en was toen in de mode, als je tenminste geld had. Een ander mooi Goes’ voorbeeld van die bouwstijl is het huis Grote Markt 21 (hoek Adriaanstraat), eveneens uit 1865. De raam- en deuropeningen daarvan zijn ook aan de bovenkant rond en onderaan is er een gepleisterde rand in plaats van overal baksteen. Hier en daar prijken nog wat versieringen om het geheel een voornaam uiterlijk te geven. Zo had nummer 73 lange tijd vier gietijzeren vazen in de dakgoot staan. De twee buurhuizen ogen heel wat stuk soberder. Net als de hele achterkant, trouwens.

Nu moet toch eindelijk wel de foto bij dit stukje worden verklaard. Aan het Vedelplein in de nieuwe woonwijk Aria, compleet met wat je met enige fantasie een ‘vaete’ zou kunnen nomen, staat sinds 2021 ook een burgemeesterswoning. Want zo werd het pand in 2022 door de architect in de krant genoemd. Een bewoner, net voor Pasen druk bezig in zijn voortuin, beaamt dat het grootse gebouw zo wordt aangeduid. En inderdaad, het lijkt wel een moderne variant van de oude burgemeesterswoning. Ook drie-onder-een-kap, het middelste duidelijk het grootst en het meest versierd, ook drie verdiepingen en een vergelijkbare vorm van het dak. Verschillen zijn er natuurlijk ook: geen bovenin afgeronde sponningen, helemaal wit gepleisterd, een voortuin en de drie huizen zijn in werkelijkheid wél zo goed als even groot. Maar het lijkt me niet gewaagd om te veronderstellen dat de architect zich heeft laten inspireren door de oude ambtswoning aan de J.A. van der Goeskade. Desgevraagd vertelt architectenbureau RoosRos dat hun woningen aan de kop van het Vedelplein bewust doen denken aan de statige burgemeestershuizen, dokterswoningen en pastorieën in Zeeuwse dorpen en steden. Het witte gebouw is dus niet direct en uitsluitend door ‘de voormalige burgemeesterswoning’ geïnspireerd, maar het ontwerp is wel voluit in de geest daarvan. 

Wat zou het leuk als we nu allemaal daar op het Vedelplein in Aria langs zouden fietsen - een idyllisch rondje om de vaete - en dat daar ineens onze burgemeester uit het middelste witte huis naar buiten zou stappen, op weg naar het Stadskantoor. Houd twee handen aan het stuur, want je hoed of pet mag je ophouden, tegenwoordig.