Natuurbelevenis met Bijeneters

Wanneer je de opvallend kleurrijke Bijeneter ziet vliegen dan denken mensen vaak dat het om een ontsnapte volièrevogel gaat. De Bijeneter heeft een blauwe onderkant, gele hals en rug en is bovenop roodbruin met een opvallende zwarte oogstreep. De naam zegt het al, Bijeneters eten bijen. De bijen worden in de vlucht gevangen dan vliegt de Bijeneter naar een boom waar de angel van de bij tegen een tak eruit wordt geslagen. Ze eten niet alleen bijen, maar ook libellen en andere vliegende insecten.

Door Peter Boelee

De eerste waarnemingen van Bijeneters in onze provincie dateren al van 1986, maar toen werden ze alleen nog overvliegend gezien op de trektelpost in Breskens. Pas in 2016 vond het eerste broedgeval van Bijeneters plaats in Oranjezon en dat wisten maar weinig mensen. Op andere plekken in Nederland waar Bijeneters gingen broeden werden ze vaak door mensen verstoord. Bijeneters broeden niet in bomen maar ze graven gangen in steile wanden. En in Oranjezon maakten ze daarvoor gebruik van een laag gelegen wandje van een kleine zandafgraving.

Het gebied van Oranjezon wordt beheerd door stichting Het Zeeuwse Landschap, waar medewerkers er al voor hadden gezorgd dat mensen (lees fotografen) niet te dichtbij konden komen. Maar dan zijn er toch nog mensen die hun mooiste plaatje willen ‘schieten’ en er dan toch dichtbij proberen te komen.

Vandaar dat de eerste broedpogingen ‘onder de pet’ werden gehouden. Maar toen het televisieprogramma “Vroege Vogels” een reportage in juni 2025 uitzond van deze prachtig gekleurde vogels in Oranjezon waarbij ook nog een zeldzame Groene Bijeneter werd waargenomen, liep het er daarna storm in dit gebied. Om een ieder de gelegenheid te geven ze te kunnen fotograferen zonder de vogels te verstoren werd kunstmatig een kleine afgraving gemaakt langs de toegangsweg naar het gebied waar de Bijeneters maar wat graag gebruik van maakten.

In augustus van dit jaar was de groep al uitgegroeid tot ongeveer 50 vogels. Ik was daar op 9 augustus, niet voor de Bijeneters maar om de grote nesten van de Rode Bosmier te fotograferen die ik dan gebruik voor een artikel daarover. Maar ik ontkwam er niet aan dat ik overal Bijeneters zag en hoorde. Bijeneters zijn luidruchtig, hun pruuu…pruuu… klinkt overal in Oranjezon wanneer ze op jacht zijn naar insecten. Dit geluid kan je ook beluisteren op de site van vogelbescherming, zoek daar naar informatie over Bijeneters. 

Ik ken dit geluid al van mijn vakanties van meer dan 20 jaar geleden in Zuid-Spanje en Frankrijk, maar het blijft voor mij steeds nog heel speciaal om ze hier in mijn eigen provincie te horen.

Toen ik een week later, op 16 augustus daar weer kwam, was het opvallend stil, de Bijeneters waren met de hele groep tegelijk vertrokken richting het zuiden. Ze overwinteren in west-of zuidelijk Afrika, ze vliegen dan heel hoog in grote groepen. Maar dat deden ze dit jaar niet meteen, kennelijk beviel Zuid-Beveland hen ook nog, want op 17 augustus werden ze, nog steeds als groep van ongeveer 50 stuks, gezien bij het Zwaakse Weel aan de kant van ‘s-Gravenpolder. Daar zijn ze gebleven tot 25 augustus en lieten zich van heel dichtbij zien, nu vooral ook aan de inwoners van ’s-Gravenpolder.

Maar toen ze daar op 25 augustus voor het laatst werden waargenomen, werd de hele groep op 26 augustus alweer gezien in een park in Brussel. Die komen vast en zeker volgend broedseizoen weer terug naar Zeeland. Mogelijk gaan ze dan op meer plekken broeden dus hou dan alle steile wandjes maar goed in de gaten.