Natuurbelevenis met egels

Wanneer ik op de basisscholen een Gastles over de natuur gaf, was één van mijn vragen aan de kinderen: “Wie heeft er wel eens een egel gezien?” Alle vingers gaan omhoog. Dan volgt de vraag: ”Wie heeft er wel eens een levende egel gezien?” En dan blijven er maar enkele vingers in de lucht. 

Door Peter Boelee

Egels zijn nachtdieren en worden dus niet zo vaak gezien. Maar dagelijks kan je bijna overal doodgereden egels op straat zien liggen. Zal een ander dier, wanneer er een auto aankomt, zo snel mogelijk wegvluchten, de egel ziet de auto aankomen en rolt zich meteen in zijn verdedigingsmode op als een bal. Het is voor een automobilist moeilijk om zo’n opgerolde egel te ontwijken. Per jaar komen er in het verkeer honderden egels om en platgereden egels blijven vaak lang liggen.

Het voedsel van de egel bestaat uit slakken, regenwormen, kevers, rupsen en andere kleine insecten maar ook eieren, jonge vogels en jonge muizen. Het is een roofdier met een scherp gebit. Na zonsondergang gaan ze op pad. Zowel in de natuur maar ook in woonwijken waar nog niet alle tuinen met stenen en tegels omgevormd zijn tot mini ‘begraafplaatsjes’. Om egels in de tuin te krijgen is een opening onder de schutting noodzakelijk. In een tuin geschikt voor egels wordt geen gif gebruikt zeker niet tegen slakken. Soms is een egeldrol het enige bewijs dat er een egel in jouw tuin op bezoek is geweest.

Zie je overdag een egel rondscharrelen dan is er iets mis met dit dier. Vaak gebeurt dit in hele droge periodes zoals dat nu het geval is. Of wanneer ze midden in de winter uit hun winterslaap ontwaken. Ze kunnen dan geen eten en drinken vinden.
Zieke egels worden naar de Vogel- en Zoogdierenopvang De Mikke in Middelburg gebracht, waar ze worden onderzocht, behandeld tegen ongedierte en medicijnen krijgen. In de opvang blijven ze zolang nodig; pas wanneer ze op het juiste gewicht zijn, worden ze uitgezet in een natuurgebied of op een landgoed, ver weg van drukke wegen.

Omdat veel egels worden doodgereden, is het belangrijk dat we de gevaren die wij wél kunnen voorkomen, serieus nemen. Zo is het verstandig om tussen 18.00 en 9.00 uur de robotgrasmaaier uit te zetten. Egels kunnen goed zwemmen, maar in vijvers met opgemetselde randen komen ze niet meer omhoog en verdrinken; een plankje met gaas tegen de wand biedt dan een veilige uitweg. Ze kruipen bovendien overal onder en in, zoals open (gier)putten, ingegraven kasten met een hoofdkraan of open kelderramen, waardoor ze gemakkelijk vast komen te zitten. Bijvoeren kan helpen: kattenvoer met vleessmaak is geschikt, maar melk mag nooit worden gegeven; een bakje water is prima. Zet het voer bij voorkeur in een plastic bak met een ingang van een PVC-buis van 13 cm met een scherpe hoek, zodat katten er niet bij kunnen.

Momenteel heerst er een onbekende egelziekte die wondjes op kop en achterpoten veroorzaakt. Zieke egels hebben alleen kans op overleven wanneer ze zo snel mogelijk naar de opvang worden gebracht. In de tuin kan een veilige overwinteringsplek worden gecreëerd door bladeren en compost te laten liggen, eventueel met een egelslaaphuis eronder.

Vogel- en Zoogdieropvang De Mikke in Middelburg kan extra hulp goed gebruiken. De opvang verzorgt dagelijks honderden dieren, waaronder op dit moment 748 egels. Daarom zoekt De Mikke mensen die willen meedraaien in de dagelijkse verzorging, maar ook vrijwilligers die handig zijn met klussen, schoonmaakwerk of die zich willen inzetten binnen het bestuur. Wie interesse heeft, kan contact opnemen via 0118-628288.