Kabels onder je voeten, stroom uit de zee

Veerse Gatdam – Je zou er bijna niets van merken, behalve dan dat je ineens bovenop de toekomst staat. Letterlijk. Onder het zand van de Veerse Gatdam worden binnenkort gigantische stroomkabels gelegd die windenergie van de Noordzee naar het vasteland brengen. En wie het informatiepunt van TenneT bezoekt, krijgt daar een verrassend kijkje in.

Door Doortje Klinkenbergh

Tussen strandgangers en voorbijrijdende fietsers staat een voormalige strandtent die een tweede leven heeft gekregen als informatiecentrum. Elke woensdag kun je er gewoon even binnenlopen, iets drinken en ondertussen op de muren zien hoe het hele project in elkaar steekt. Op die dagen zijn er ook medewerkers aanwezig voor extra uitleg. 

Op andere dagen is het informatiepunt niet geopend, maar kun je buiten langs de muren nog steeds alle informatie over het project lezen.

“Het is eigenlijk een plek waar techniek en strand elkaar letterlijk raken,” vertelt een woordvoerder van TenneT. “Boven je hoofd het dagelijks leven, onder je voeten een van de belangrijkste energieverbindingen van Nederland.”

Stroom alsof het een snelweg is

Wat hier gebeurt is onderdeel van het zogeheten ‘Net op zee’. Dat systeem brengt stroom van windparken op zee naar land via een keten van platforms, kabels en stations. En dat is geen klein klusje.

Onder het strand komen 525 kV HVDC-kabels te liggen: dikke, gelaagde energiebundels die enorme hoeveelheden elektriciteit kunnen vervoeren. “Je kunt het zien als een snelweg voor stroom,” legt TenneT uit. “Maar dan onder water en onder de grond.”

En die snelweg wordt zwaar benut: waar de huidige verbindingen zo’n 700 megawatt aankunnen, gaan de nieuwe 2 gigawatt leveren. Bijna drie keer zoveel. Genoeg om miljoenen huishoudens van stroom te voorzien – al gaat een groot deel straks wel naar bedrijven.

Een wereldprimeur onder zee

Het systeem is volgens TenneT uniek in de wereld. Eén platform op zee vangt de windenergie op, waarna de stroom via exportkabels richting land gaat. Die kabels liggen tot 1,5 meter diep in de zeebodem, en op drukke vaarroutes zelfs tot 2 meter. Op land wordt alles omgezet in bruikbare stroom door een converterstation. “Daar maken we van gelijkstroom weer wisselstroom,” aldus TenneT. “Zodat het netjes het landelijke net op kan.”

En dat alles gebeurt grotendeels op afstand. Het platform op zee én het station op land zijn onbemand en verbonden via glasvezel.

Bouw met respect voor natuur

Opvallend is hoeveel aandacht er is voor de omgeving. Tijdens de werkzaamheden worden dieren verplaatst, bouwzones afgezet en zelfs amfibieschermen geplaatst om bijvoorbeeld rugstreeppadden te beschermen.

Ook worden zogeheten ‘vishotels’ en kunstmatige oesterriffen aangelegd. “Techniek en natuur moeten hier naast elkaar kunnen bestaan,” zegt TenneT. “We proberen de impact zo klein mogelijk te houden en waar kan zelfs te verbeteren.”

Na afloop wordt de natuur hersteld met bloemenvelden, bijenhotels en nieuwe begroeiing.

Dag en nacht doorwerken

Het werk gaat intussen gewoon door. Een speciaal ponton - in twee delen gebouwd in Dordrecht - wordt half augustus aangevoerd via de Zandkreeksluis of het Kanaal door Walcheren. Aan boord werken straks 18 tot 22 mensen in shifts van 12 uur. “Het is een logistieke puzzel van formaat,” klinkt het bij TenneT.

Vanaf 1 september starten de eerste testen. Daarna volgt het echte werk: kabels leggen, aansluiten, afwerken. In 2027 moet het project grotendeels klaar zijn.

Onder je voeten, de toekomst

Wie nu over de Veerse Gatdam loopt, ziet vooral strand, zee en een eindeloze horizon. Maar onder het zand wordt gewerkt aan een onzichtbare energielijn die een belangrijke rol speelt in de verduurzaming van Nederland. Zoals TenneT het zelf samenvat: “Je loopt hier over het strand, maar eigenlijk ook al over de energie van morgen.”

Wie meer wil weten over dit bijzondere project kan terecht bij het informatiepunt van TenneT aan de Oost Westweg 1 in Kamperland. Meer informatie is te vinden via www.tennet.eu/nl/infopunt-tennet-zeeland.