Rubriek Goes Gezien: De romantische kant van de Wulfaertstraat

De Wulfaertstraat. Aan de ene kant hoge kantoorgebouwen. In het midden een doorgaande asfaltweg waar ‘je 50 mag’. Dus wie ziet aan de andere kant dan nog het bijzondere huizenblok uit 1921 met de pittoresk doorlopende veranda, gestut door vijf houten kolommen?

Door Arend van der Wel

Toen Goes in de jaren ’10 buiten de vesten ging uitbreiden, liep de eerste uitbreiding globaal van de Voorstad tot het station. De zuidkant van dit ‘Bouwplan 1’ uit 1917 was dit huizenblok aan de Terwelstraat, met aan de overkant verspreide bouwsels van het station en de veiling. De eerste bewoners hadden dus een wat ruimer uitzicht dan de huidige. Er volgden al snel nog twee bouwplannen, grof gezegd: Goes-West. In totaal werden tussen de twee wereldoorlogen 1100 huizen gebouwd: 525 arbeiderswoningen, 500 middenstandswoningen en 75 herenhuizen. Deze drie categorieën kunnen uw wenkbrauwen doen fronsen, maar zo werd de woningbouw toen ingedeeld, heel overzichtelijk in drie klassen, die ook verder in de maatschappij merkbaar waren. 

We kijken hier naar een rijtje van zes middenstandswoningen. Ze werden niet per se bewoond door de bakker en de kruidenier, maar door de letterlijke midden-stand: niet arbeider, niet kapitalist. Later groeide de term meer naar de kleine ondernemers toe; zij werden ‘middenstanders’, meestal met een middenstandsdiploma. Wat maakt deze huizen nu speciaal voor de midden-stand? Ze zijn niet groot, zoals herenhuizen, maar die decoratieve doorgaande veranda (ook wel voorportaal of portiek) zie je weer niet bij arbeiderswoningen. De opdracht was door bouwvereniging ‘De Middenstandswoning’ gegeven aan de zelfstandig architect Frans Rothuizen, die tegelijkertijd stadsbouwmeester en directeur Gemeentewerken was. Hij was de drijvende kracht achter de eerste bouwplannen. Overigens ziet u rechts op de foto een glimp van een herenhuis, een twee-onder-één-rieten-kap, ook van Rothuizen, uit 1920. Opdrachtgever voor dit ‘landhuis’ was een Amsterdamse handelsmaatschappij. Al deze acht huizen ogen – in ieder geval van buiten – nog behoorlijk authentiek (houden zo!). Alleen heeft het huizenrijtje meer schoorstenen gekregen en was het eerste voortuinhek – ook onder architectuur! – veel romantischer dan het paaltje-draadje van nu.
Toen de straatnaam in 1969 officieel veranderde van Terwelstraat in Wulffaertstraat was dat met tweemaal f. Nu is de officiële schrijfwijze met één f. Geen idee waarom. En dacht u misschien dat de straatnaamgever Wulfaert/Wulfard was, waaraan Wolphaartsdijk zijn naam dankt? Fout gedacht, want deze straat is naar een Belgische schilder genoemd. Althans, zo kom je Adriaen Wulffaert (met dubbel f) op Wikipedia tegen. Maar wat doet-ie dan als straatnaam in Goes? Wel, er eventjes geboren worden, in 1804 om precies te zijn. Hoe lang Adriaen hier getogen is, is niet bekend. Wel dat hij in 1835 in Brugge trouwde met de Belgische schilderes Clara Rooman, nog beroemder dan haar man. Maar ‘onze’ Adriaen hangt mooi wel in musea te Brugge, Gent en Gateshead!

Vermoedelijk mag, hun genre- en historieschilderijen bekijkend, het schildersechtpaar Wulffaert-Rooman wel romantisch genoemd worden. De Romantiek in de architectuur was begin vorige eeuw strikt genomen voorbij, maar die knusse veranda, die kleine raampjes… Hebben we ineens een romantische straat in Goes! Aan de ene kant, dat wel.