Rubriek Goes Gezien: Een voormalig bordeel met Bijbelse gevelstenen

We kijken hier vanaf de Westsingel naar de Westwal en buigen ons deze keer over dominee Huibert Jacobus Budding (Rhenen 1810 - Goes 1870). En dat niet om het een of ander, maar omdat hij zogezegd de geestelijk vader van deze twee panden is.

Door Arend van der Wel

Deze column is te klein om het leven en de opvattingen van deze man te beschrijven. Ik som daarom wat kernwoorden op, waar de kenners vast wel genoeg aan hebben, en daarna komen we ter zake over deze mooie plek aan de Westwal. Nederlands-Hervormd – theologiestudent – soldaat Tiendaagse Veldtocht – dominee te Biggekerke – Afscheiding – Gereformeerd (onder het Kruis) – rondreizend prediker – Amerika – boer – dominee te Groningen en Goes – gevangenschap – sociaal bewogen – Vrij Evangelisch. 

Via het begrip ‘sociaal bewogen’ hierboven komen we terecht bij de twee huizen op de foto. Het grotere huis rechts werd in 1866 gebouwd. Dat proces begon niet met het maken van een bouwtekening met kostenberekening, maar al in 1861 met dagelijkse bidstonden om vanuit Buddings eigen gemeente het idee te mogen verwezenlijken om een weduwen- en weduwenhuis te stichten. Dit bidden resulteerde in geld. Er werd ook in natura geschonken: Budding preekte de soberheid en de wat rijkere gemeenteleden offerden grif hun gouden sieraden. Aan de Goese kades losten twee schepen 52.000 verse bakstenen uit Nijmegen, want Budding onderhield zijn connecties. Diezelfde gulle gever leverde ook twee sobere gevelstenen van natuursteen, die we met enige moeite op de twee voorhoeken nog steeds kunnen ontcijferen. Rechts: Rachabs-huis. Op het Bijbelse personage Rachab komen we nog terug. Op de linker steen staat Rehoboth, en dat betekent: De Heere heeft ons ruimte gemaakt. Dat is minder raadselachtig.

Drie jaar later werd het kleinere huis links eraan gebouwd, omdat Budding uitbreiding noodzakelijk vond, hoewel er voor optimale bezetting niet genoeg geschikte weduwen en wezen waren en een deel van het Rachabshuis werd benut als naaischool. Maar weer werd de bouw mogelijk gemaakt door intensief gebed en weer kwamen gratis bakstenen uit Nijmegen gevaren, met weer een gevelsteen erbij: Eben Haëzer (Tot hiertoe heeft de Heere ons geholpen). Op alle drie de gevelstenen staat ook de huisnaam in het Hebreeuws en de Bijbelplaats waaraan de naam is ontleend. Wandel er eens langs en u kunt de tekst enigszins ontcijferen, zeker nu u weet wat er staat.

Rachab was een sekswerker, die Jozua en zijn verspieders onderdak en hulp bood, en tegelijk haar geloof in Israëls God beleed. Waarom noemde prediker-bouwondernemer Budding zijn weduwen- en wezentehuis naar een prostituee? Dat zit zo. Op die plek stond eerst een ‘zomerhuis’ dat verhuurd werd als bordeel. Het zou worden afgebroken, maar de huurders weigerden te vertrekken. Na vier maanden vertrok ‘Rachabs fabriek’ dan toch, heel vreedzaam, ‘vergezeld van onze gebeden dat God hen eens mogt believen te bekeeren’, aldus de dominee. Dat het nieuwe pand Rachabs-huis ging heten, was misschien toch wat apart, waardoor het pand ook de naam Rehoboth kreeg. Maar het huis bleef bekend als Rachabs-huis, dat dus gebouwd werd op de plek waar eerst een bordeel was. De titel hierboven klopt daarom niet, maar ja, dit verhaal wil natuurlijk wél gelezen worden…