Rubriek Goes Gezien: Tegeltjeswijsheid

Over alles wat maar iemands hobby is of beroepsmatige belangstelling heeft, bestaat een website. Echt álles. Bizarre voorbeelden ervan geven kost ruimte; ik beperk me tot die ene website, waar het deze keer over gaat en waar in alle dankbaarheid voor dit stukje heel veel informatie aan is ontleend: vriendennederlandstegelmuseum.nl. De vrienden van het Nederlands Tegelmuseum te Otterlo zijn niet alleen waarachtige vrienden van hun museum, maar ook nog van alle min of meer ‘openbare’ tegeltjes in Nederland. Want nu – eindelijk! – wordt pas duidelijk wat deze tamelijk omslachtige inleiding met Goes te maken heeft. En u zult verbaasd staan van deze vorm van tegeltjeswijsheid.

Door Arend van der Wel

Op de genoemde website vindt u vooral ‘extramurale’ tegeltjes in zo ongeveer heel Nederland, vaak keurig gerangschikt in routevorm. Dus ja, we worden door Goes geleid langs huizen waar nog tegeltjes te zien zijn, die – vroeger meer dan nu – gebruikt werden om de gevels van bakstenen of gestucte huizen te verfraaien. Het zijn geglazuurde tegeltjes met een kleurige, meestal abstracte versiering. Ik som wat hoogtepunten van de Goese tegeltjesroute voor u op. De meeste siertegeltjes zijn aangebracht tussen ramen/deuren en de stenen boog erboven: Kleine Kade 7, Lange Vorststraat 16 (klaprozen?), Frans den Hollanderlaan 18 en Pyntorenstraat 3. Een bijzondere uitzondering hierop zijn de zeven tegelstroken van een meter, een stukje onder de dakgoot van Jacob Valckestraat 7-9. Tot nu toe hebben we het over confectie-tegeltjes, destijds uit voorraad leverbaar. Speciaal ontworpen en gebakken zijn de tegeltjes die met elkaar, na zorgvuldig tegelzetten, de naam op een mooi, groot pand vormen, zoals in Goes bijvoorbeeld: St. Joanna, St. Jacobusschool en Rijkskantoren. En vergeet ook de twee fraaie tableaus met engelen en Latijnse tekst boven de ingang van de Heilige Maria Magdalenakerk niet: allemaal tegeltjes.

Aldus zijn er mooie tegeltjes in Goes te vinden, als je goed kijkt. Toch hebben de opgesomde tegeltjes geen van alle deze keer de foto gehaald. Die is namelijk gewijd aan de ‘badkamer van Goes’, het fietsknooppunt in de kelder van het Tiendenplein. Het geheel – acht tunnelwanden en vier ‘zuilen’ van badkamertegels, waarvan er op de foto tweeënhalf te zien zijn – heet ‘The Inner Circle’ en is een kunstwerk van de Goesenaar George Schade. Deze tegeltjes zijn in 2003 gezet door leerlingen van het Goese beroepsonderwijs. Er staat een bordje bij met uitleg van alle symboliek. Helaas is het bordje inmiddels slecht leesbaar en klopt het plattegrondje niet meer. Kom op, gemeente, gooi er ‘s een nieuw bordje tegenaan; het wordt beslist bekeken, zag ik. ‘The Inner Circle’ wordt natuurlijk ook genoemd in de tegeltjesroute, want tegeltjes zijn tenslotte tegeltjes, ook in deze moderne toepassing. Het is een prachtig en kleurrijk geheel. Op de tunnelwanden paraderen in totaal 26 ganzen, wel heel eigenwijs alle kanten op, bepaald niet in ganzenpas. Ze zijn heel sprekend en tegelijkertijd uiterst eenvoudig van makelij. Ideetje voor de badkamer thuis?

We eindigen dit stukje natuurlijk met een onweerlegbare tegeltjeswijsheid: ‘Aan alles komt een eind’. Dat geldt uiteraard voor deze aflevering, maar ook voor deze hele rubriek in de Bode. Het volgende stukje is nummer 144 en dat zal na bijna zes jaar het allerlaatste zijn; Arends oog gaat toe. Nog eenmaal dus: tot over veertien dagen!